Chuyến lang bạt lần này từ Kuala Lumpur (Malaysia), tôi mua vé sang Kinabalu, quãng đường bay mất hai tiếng rưỡi. Thoạt đầu nói chuyện với dân bản xứ, họ bảo “Nếu đã bay đến Sabah thì nên dành thời gian chinh phục Nóc nhà Đông Nam Á”. Tôi chỉnh lại rằng tôi không đi Sabah, tôi đi Kota Kinabalu, thú vị hơn.
1. Chuyện này cũng nực cười như bận tôi bị lỡ mất mấy chuyến tàu cao tốc ở Năm Căn chỉ vì “Tôi muốn ra Đất Mũi chứ không phải đi Rạch Tàu”. Tất nhiên đôi bên đều đúng, vì Kota Kinabalu là thủ phủ của Sabah - một bang của Malaysia, mà bang Sabah thì nằm trên đảo Borneo. Lịch sử và địa lý của vùng đảo này rất phức tạp. Nó đã từng thuộc về người Ấn, người Trung Quốc, người Nhật, người Anh và người Hà Lan. Ngày nay, nhìn trên bản đồ, đảo Borneo có hình một con gấu trôi trên đại dương, mà đầu và một rẻo lưng là bang Sabah, bang Sarawak và vùng lãnh thổ liên bang Labuan (thuộc Malaysia), một nhúm nhỏ trên gáy của nó là Vương quốc Hồi giáo Brunei, phần thân còn lại từ cổ đến bụng và đuôi (hai phần ba hòn đảo) là tỉnh Kalimantan thuộc Indonesia. Ba nước chung một hòn đảo. Borneo cũng là hòn đảo lớn thứ ba thế giới.
Kota Kinabalu hầu như biệt lập với những phần còn lại của lãnh thổ Malaysia. Từ đó bay vào đất liền mất tới 1.624km và đi đường bộ sang Kuching - thủ phủ của bang lân cận - cũng mất 800 cây số. Khách sạn ở đây khá đắt, 40 đô la chỉ được một phòng nhỏ xíu không cửa sổ kê vừa một chiếc giường, và cũng rất khó xoay sở trong một toilet tí hon. Khách sạn De Galleria nằm ngay trung tâm thành phố, trước mặt là chợ đêm bán đủ thứ đồ tầm tầm. Trung tâm thành phố cũng giống một khu nhà tập thể nhiều hơn.
Đến Sabah chỉ nên làm hai việc, một là lặn biển, hai là leo núi, còn lại, thành phố vô cùng buồn tẻ với trục đường chính chạy len giữa biển và núi, phân nhánh vài con đường nhỏ dẫn vào các khu dân cư. Tôi chỉ ở lại Sabah hai ngày nên không đủ thời gian chinh phục đỉnh Kinabalu. Mà cũng nói vậy cho oai chứ nếu Phanxipang chưa chinh phục được thì đừng nghĩ tới ngọn núi 4.095 mét ở Vườn quốc gia Kinabalu. Tuy nhiên người ta không thể bơi lội ở những bãi biển ngay trong thành phố mà phải đi ra cảng Jesselton Point để từ đó mua vé tàu ra các đảo ngoài khơi thì mới có thể tắm biển. Ngay trong sảnh cảng Jesselton có rất nhiều quầy bán vé tàu, giá như nhau, 50 Ringhit/người cho một chuyến 3 tiếng ra đảo. Người ta hỏi chúng tôi chọn đảo nào: Manukan? Mamutik? Sepanggar? Sapi? Hay Sulug? Tôi chọn bừa một đảo: Mamutik, vì tên của nó hay hay.
2. Ca nô chở quãng hơn chục người ra đảo. Chỉ 20 phút sau đã nhìn thấy san sát các đảo nhỏ trên mặt vịnh, với cầu cảng và một bãi cát toen hoẻn nhưng người tắm đông đúc. Ngoài bãi tắm và nhà tắm tráng nước ngọt ra thì không còn dịch vụ gì khác, trông tương tự đảo Titop, Cù lao Chàm hay Lan Hạ. Trời đã về chiều nên dường như nước lạnh dần, người tắm ít. Chủ yếu chỉ có các thiếu nữ mặc bikini ngồi trên bãi cát đọc tiểu thuyết hoặc cài hoa đỏ lên tóc pose hình. Tuy nhiên nếu bạn ra sát mép nước, sẽ thấy một điều khó tìm kiếm ở bất kỳ bãi biển nào trên thế giới: Bãi biển trên các hòn đảo quanh Kota Kinabalu không một gợn sóng và trong như nước mưa trong chum vại.
Đứng ngâm mình dưới nước sẽ có cảm giác rất kỳ quặc, không giống như đang tắm biển vì nước không chuyển động (giống một bể bơi nhiều hơn), nhưng khi soi xuống đáy nước sẽ thấy một điều kỳ diệu: Hàng trăm loài cá đủ màu sắc, hình thù, chấm lưng, kẻ sọc, mình dẹt, thân dài… đang bơi lội tung tăng và thảng hoặc từng đàn cá li ti bám kín bắp đùi mà rỉa đến phát buồn… cười. Tôi chẳng biết bơi, chỉ cứ ngồi thu lu dưới… đáy biển và ngắm bể cá khổng lồ xung quanh mình. Lúc nào mỏi thì duỗi chân hoặc ngồi thiền, cho nước dâng tận cằm. Ngồi đâu yên vị đó, không có sóng nên chẳng tự di chuyển đi đâu được. Không tiếng sóng biển, không tiếng người cười đùa ầm ĩ, chỉ có biển xanh trải rộng đến chân trời. Thảng hoặc có người reo lên khe khẽ vì vợt được một cụm san hô sống, ngắm chán rồi lại lặng lẽ thả xuống nước. Đó là lý do tại sao người ta đổ đến Kota Kinabalu. Để được bơi lội trong cảm giác thanh thản và bình yên như những loài cá đủ màu trên đảo Mamutik.
Buổi chiều chúng tôi đói ngấu sau một chầu bơi lội (ngâm nước thì đúng hơn) và ăn tối trong một quán cơm bình dân ngay cạnh khách sạn. Đó là một quán ăn đậm vị cà ri. Đồ ăn của người Sabah nửa phong cách TQ nửa phong vị Ấn. Ngay tại quầy có một bếp lò cháy rực và một chiếc chảo gang phẳng kiểu Nhật. Ông chủ quán rán bánh Nan trên đó (bánh mì kiểu Ấn Độ). Ông ta phết mỡ lên chảo gang, quẳng thêm một túm bột mì rồi vừa nhào vừa véo vừa cán một cách điệu nghệ cho đến khi túm bột mỏng dẹt và to bằng chiếc đĩa tây. Bánh Nan vàng ruộm và thơm lựng, đập thêm quả trứng nữa là xong. Tôi ăn Nan với cà ri gà, không biết chán, dù mấy ngày trước đã ăn Nan tưởng đã phát ngấy ở nhà hàng Khazaana (Lý Thái Tổ) và sáng mai sẽ lại về Kuala Lumpur để bay đi Ấn Độ, chuẩn bị tinh thần phải chén Nan thêm 6 ngày nữa. Chủ quán là ba ông cháu. “Chủ quán ông” rán Nan rất giỏi nhưng chẳng biết nói tiếng Anh. “Chủ quán bố” phải phiên dịch. Còn “chủ quán cháu” lăng xăng chạy đi pha trà sữa cho khách. Cả ba ông cháu đều mỉm cười vui vẻ và tò mò vì cả đời chẳng thấy khách nước ngoài nào lại ngồi chén cà ri tì tì ở quán cơm bình dân dành riêng cho người Sabah.
3. Đến 5 giờ chiều thì những sạp hàng ngay con phố trước cửa lục tục bày biện. Hàng hóa hết sức vớ vẩn và đắt cắt cổ. Màn đêm xuống dần, tôi đi bộ ra khu chợ ngoài bãi biển. Ở đó là một vũng đen tối mò không gợn sóng. Chợ đêm bãi biển bán rau quả, thịt cá như bất kỳ khu chợ thị trấn nào. Ở đó có một ông cụ ngồi bán nước dừa đựng trong vại thủy tinh khổng lồ. Thứ nước dừa trong như nước lã ngâm đá giá 2 Ringhit/ly cho những người lao động nghèo bán hàng ở chợ đêm, vui lòng với ly nước nhạt hoét chẳng chút vị dừa. Bên kia đường là khách sạn Sheraton đang quảng cáo tuần lễ ẩm thực với sự trình diễn của những đầu bếp hàng đầu, giá vé vào cửa là 92USD/người. Mới có 5 ngày mà đã thèm về nhà, cũng chừng ấy tiền được quả dừa non tuyệt hảo thơm lịm. Thôi thì “sảy nhà ra thất nghiệp”. Ra tít ngoài đảo Borneo mà lại cứ đòi được ăn vừa ngon vừa rẻ.
Đi dọc con phố tối tăm về phía đường chính Tun Razak có vài tiệm thời trang nhưng vô ích với tôi vì chỉ bán vải và các trang phục cho phụ nữ Hồi giáo. Lúc ấy trời bắt đầu mưa lác đác và tôi phải rảo bước về khách sạn. Mới 9 giờ nhưng đường phố đã yên ắng, không có những khu phố Tây ăm ắp quán bar và sàn nhảy. Có lẽ chăng, người phương xa đến Sabah chỉ để lặn xuống đáy biển ngắm những rạn san hô kỳ ảo và leo lên nóc nhà Đông Nam Á để tận hưởng mây trời huyền diệu. Còn tôi lãng phí thời gian không biết làm gì ngoài chén đẫy món Nan dễ gây béo phì và đi ngủ sớm trong căn phòng hộp diêm không hề có một lỗ thông hơi.
Kota Kinabalu hầu như biệt lập với những phần còn lại của lãnh thổ Malaysia. Từ đó bay vào đất liền mất tới 1.624km và đi đường bộ sang Kuching - thủ phủ của bang lân cận - cũng mất 800 cây số. Khách sạn ở đây khá đắt, 40 đô la chỉ được một phòng nhỏ xíu không cửa sổ kê vừa một chiếc giường, và cũng rất khó xoay sở trong một toilet tí hon. Khách sạn De Galleria nằm ngay trung tâm thành phố, trước mặt là chợ đêm bán đủ thứ đồ tầm tầm. Trung tâm thành phố cũng giống một khu nhà tập thể nhiều hơn.
Đến Sabah chỉ nên làm hai việc, một là lặn biển, hai là leo núi, còn lại, thành phố vô cùng buồn tẻ với trục đường chính chạy len giữa biển và núi, phân nhánh vài con đường nhỏ dẫn vào các khu dân cư. Tôi chỉ ở lại Sabah hai ngày nên không đủ thời gian chinh phục đỉnh Kinabalu. Mà cũng nói vậy cho oai chứ nếu Phanxipang chưa chinh phục được thì đừng nghĩ tới ngọn núi 4.095 mét ở Vườn quốc gia Kinabalu. Tuy nhiên người ta không thể bơi lội ở những bãi biển ngay trong thành phố mà phải đi ra cảng Jesselton Point để từ đó mua vé tàu ra các đảo ngoài khơi thì mới có thể tắm biển. Ngay trong sảnh cảng Jesselton có rất nhiều quầy bán vé tàu, giá như nhau, 50 Ringhit/người cho một chuyến 3 tiếng ra đảo. Người ta hỏi chúng tôi chọn đảo nào: Manukan? Mamutik? Sepanggar? Sapi? Hay Sulug? Tôi chọn bừa một đảo: Mamutik, vì tên của nó hay hay.
2. Ca nô chở quãng hơn chục người ra đảo. Chỉ 20 phút sau đã nhìn thấy san sát các đảo nhỏ trên mặt vịnh, với cầu cảng và một bãi cát toen hoẻn nhưng người tắm đông đúc. Ngoài bãi tắm và nhà tắm tráng nước ngọt ra thì không còn dịch vụ gì khác, trông tương tự đảo Titop, Cù lao Chàm hay Lan Hạ. Trời đã về chiều nên dường như nước lạnh dần, người tắm ít. Chủ yếu chỉ có các thiếu nữ mặc bikini ngồi trên bãi cát đọc tiểu thuyết hoặc cài hoa đỏ lên tóc pose hình. Tuy nhiên nếu bạn ra sát mép nước, sẽ thấy một điều khó tìm kiếm ở bất kỳ bãi biển nào trên thế giới: Bãi biển trên các hòn đảo quanh Kota Kinabalu không một gợn sóng và trong như nước mưa trong chum vại.
Đứng ngâm mình dưới nước sẽ có cảm giác rất kỳ quặc, không giống như đang tắm biển vì nước không chuyển động (giống một bể bơi nhiều hơn), nhưng khi soi xuống đáy nước sẽ thấy một điều kỳ diệu: Hàng trăm loài cá đủ màu sắc, hình thù, chấm lưng, kẻ sọc, mình dẹt, thân dài… đang bơi lội tung tăng và thảng hoặc từng đàn cá li ti bám kín bắp đùi mà rỉa đến phát buồn… cười. Tôi chẳng biết bơi, chỉ cứ ngồi thu lu dưới… đáy biển và ngắm bể cá khổng lồ xung quanh mình. Lúc nào mỏi thì duỗi chân hoặc ngồi thiền, cho nước dâng tận cằm. Ngồi đâu yên vị đó, không có sóng nên chẳng tự di chuyển đi đâu được. Không tiếng sóng biển, không tiếng người cười đùa ầm ĩ, chỉ có biển xanh trải rộng đến chân trời. Thảng hoặc có người reo lên khe khẽ vì vợt được một cụm san hô sống, ngắm chán rồi lại lặng lẽ thả xuống nước. Đó là lý do tại sao người ta đổ đến Kota Kinabalu. Để được bơi lội trong cảm giác thanh thản và bình yên như những loài cá đủ màu trên đảo Mamutik.
Buổi chiều chúng tôi đói ngấu sau một chầu bơi lội (ngâm nước thì đúng hơn) và ăn tối trong một quán cơm bình dân ngay cạnh khách sạn. Đó là một quán ăn đậm vị cà ri. Đồ ăn của người Sabah nửa phong cách TQ nửa phong vị Ấn. Ngay tại quầy có một bếp lò cháy rực và một chiếc chảo gang phẳng kiểu Nhật. Ông chủ quán rán bánh Nan trên đó (bánh mì kiểu Ấn Độ). Ông ta phết mỡ lên chảo gang, quẳng thêm một túm bột mì rồi vừa nhào vừa véo vừa cán một cách điệu nghệ cho đến khi túm bột mỏng dẹt và to bằng chiếc đĩa tây. Bánh Nan vàng ruộm và thơm lựng, đập thêm quả trứng nữa là xong. Tôi ăn Nan với cà ri gà, không biết chán, dù mấy ngày trước đã ăn Nan tưởng đã phát ngấy ở nhà hàng Khazaana (Lý Thái Tổ) và sáng mai sẽ lại về Kuala Lumpur để bay đi Ấn Độ, chuẩn bị tinh thần phải chén Nan thêm 6 ngày nữa. Chủ quán là ba ông cháu. “Chủ quán ông” rán Nan rất giỏi nhưng chẳng biết nói tiếng Anh. “Chủ quán bố” phải phiên dịch. Còn “chủ quán cháu” lăng xăng chạy đi pha trà sữa cho khách. Cả ba ông cháu đều mỉm cười vui vẻ và tò mò vì cả đời chẳng thấy khách nước ngoài nào lại ngồi chén cà ri tì tì ở quán cơm bình dân dành riêng cho người Sabah.
3. Đến 5 giờ chiều thì những sạp hàng ngay con phố trước cửa lục tục bày biện. Hàng hóa hết sức vớ vẩn và đắt cắt cổ. Màn đêm xuống dần, tôi đi bộ ra khu chợ ngoài bãi biển. Ở đó là một vũng đen tối mò không gợn sóng. Chợ đêm bãi biển bán rau quả, thịt cá như bất kỳ khu chợ thị trấn nào. Ở đó có một ông cụ ngồi bán nước dừa đựng trong vại thủy tinh khổng lồ. Thứ nước dừa trong như nước lã ngâm đá giá 2 Ringhit/ly cho những người lao động nghèo bán hàng ở chợ đêm, vui lòng với ly nước nhạt hoét chẳng chút vị dừa. Bên kia đường là khách sạn Sheraton đang quảng cáo tuần lễ ẩm thực với sự trình diễn của những đầu bếp hàng đầu, giá vé vào cửa là 92USD/người. Mới có 5 ngày mà đã thèm về nhà, cũng chừng ấy tiền được quả dừa non tuyệt hảo thơm lịm. Thôi thì “sảy nhà ra thất nghiệp”. Ra tít ngoài đảo Borneo mà lại cứ đòi được ăn vừa ngon vừa rẻ.
Đi dọc con phố tối tăm về phía đường chính Tun Razak có vài tiệm thời trang nhưng vô ích với tôi vì chỉ bán vải và các trang phục cho phụ nữ Hồi giáo. Lúc ấy trời bắt đầu mưa lác đác và tôi phải rảo bước về khách sạn. Mới 9 giờ nhưng đường phố đã yên ắng, không có những khu phố Tây ăm ắp quán bar và sàn nhảy. Có lẽ chăng, người phương xa đến Sabah chỉ để lặn xuống đáy biển ngắm những rạn san hô kỳ ảo và leo lên nóc nhà Đông Nam Á để tận hưởng mây trời huyền diệu. Còn tôi lãng phí thời gian không biết làm gì ngoài chén đẫy món Nan dễ gây béo phì và đi ngủ sớm trong căn phòng hộp diêm không hề có một lỗ thông hơi.
